galerie
100

expo van de maand

Rik Lina

FREE-JAZZ SCAPES

Free-Jazz Scapes van Rik Lina   door Aja Waalwijk

Een duik in de klankenwereld.

Tot 3 december stelt Rik Lina (1942) een aantal Free Jazz Scapes tentoon in Zaal 100. Hij bezoekt er bijna wekelijks de Free-Jazz avonden en zet er al luisterend de door hem opgevangen muzikale composities op papier. Zijn tekeningen vormen een kalligrafisch vuurwerk in zwart en wit, bestaan uit een ritmisch spel van stippen, strepen en lijnen. ‘Instant composing’ noemt hij het. Uitgangspunt is automatische kunst, een surrealistische techniek waarbij de kunstenaar impulsief en zonder vooropgezet plan te werk gaat. Ik zie hem meerdere malen aan het werk. Gedragen door de klanken voeren zijn handen en pen een dans op over het witte vlak. De resultaten zijn adembenemend.

Behalve beeldend kunstenaar is Rik Lina duiker. De wereld onder water heeft hem anders naar de wereld erboven doen kijken. Hij vertelt mij hoe onder water alles zweeft, je er los bent van de zwaartekracht, gewichtloos dus, en dat zweven door de ruimte ook klanken eigen is. Rik Lina: “Ik ben gaan duiken, op zoek naar iets dat er nog niet was. De wereld onder water is een belangrijk onderwerp van mijn schilderijen geworden. De vormen zijn er wezenlijk anders. Je voelt je er deel van een groter organisme. In de natuur grijpt alles in elkaar. Koraalriffen, jungles, free jazz en steden zijn aan elkaar te liëren. Ze delen hetzelfde gevoel van eenheid in diversiteit, samenwerking of strijd. Op het koraalrif is er strijd met elkaar, net als in een stad, een enorm gevecht om territorium. Daar moet je oplossingen voor vinden. Vissen en koraalriffen werken samen om te kunnen overleven. Ze vormen een eenheid. Als je de een weghaalt sterft de ander. Het is een wereld die in elkaar groeit, elkaar nodig heeft. Er is geen verschil met free-jazz. De musici hebben een gesprek, zijn samen op zoek naar iets. Onderweg komen ze ergens anders terecht dan het ingeslagen pad deed vermoeden. Ze zitten elkaar dan te voeren door vreemde akkoorden te gebruiken. Daar waar ze uiteindelijk terechtkomen is verrassend. Muziek is beweging en musici zijn meesters van de tijd. Ik ben geen notulist, maar probeer mee te doen, te voelen wat de musici voelen. Ik teken de muziek, zit er in, net als zij. Ook tekenen is een samenwerking tussen geest en lichaam, waarbij binnen- en buitenwerelden in elkaar overvloeien, geen tegenstellingen meer zijn. Ik heb nooit een plan en maak geen voorstudies. Wat er ontstaat komt uit het onbewuste tevoorschijn. Een tweede fase is die van de associatie, de interpretatie, het invullen. Iets kan op een jungle lijken, een stad, landschap of onderwaterwereld. Het wordt dan iets, ofwel ik zie er in wat ik eens heb meegemaakt. Kunst is een ontdekkingsreis voor zowel maker als beschouwer. Ik vind het fijn als mensen er hun eigen projecties op los kunnen laten en zie geen verschil tussen figuratie en abstractie. Mondriaan bijvoorbeeld is helemaal niet abstract. Broadway Boogie Woogie en Victory Boogy Woogy zijn de essentie. Mondriaan swingde en schilderde jazz”.

Rik Lina woont in de Frederik Hendrikbuurt, exposeerde eerder dit jaar in Chili en Canada en nam deel aan twee groepsexposities in respectievelijk het Museu Municipal de Besteiros te Tondela en het Museu national Grão Vasco te Viseu in Portugal. Tijdens de jazz-avonden op dinsdag is hij komende maand aanzwezig en zijn er tevens een aantal boekwerken met tekeningen inzichtelijk. Een aanrader.