Jaarverslag 2009

Introductie

Zaal 100 is een kunstinstelling die experiment en talentontwikkeling centraal stelt. Laagdrempeligheid, improvisatie, avontuurlijk en dynamisch zijn de kernwoorden.

Zaal 100 is een vereniging. De Algemene Leden Vergadering is het hoogste orgaan en controleert het bestuur. Zitting hebben vrijwilligers en de vaste bespelers bestuur en personeel – al met al zo’n 25 zetels. Lidmaatschap van de vereniging kan worden aangevraagd en worden gehonoreerd door de ALV. Deze structuur is bijzonder, want de meeste vergelijkbare accommodaties opereren als stichting. Maar de verenigingsvorm is veel democratischer en past daarom goed bij Zaal 100. Er is een vierkoppig bestuur, vier betaalde medewerkers (3 fte), en een groep onbetaalde medewerkers (20-25).

De vereniging Zaal 100 heeft ten doel een plek en podium te bieden voor kwetsbare nichekunst. Of dit nu muziek, poëzie, dans, theater of beeldende kunst is. Omdat in Zaal 100 een ruime plek is ingeruimd voor jazz en geïmproviseerde muziek is het een voorportaal voor grotere podia zoals het Bimhuis.

Zaal 100 heeft door zijn ligging midden in de wijk vanzelfsprekend ook een functie in de buurt. Zaal 100 draagt op positieve wijze bij aan de diversiteit en leefbaarheid van de wijk. We besteden daartoe speciale aandacht aan de activiteiten voor, met en in de buurt. Samenwerking met SVP-kunst, diverse muziekscholen uit de buurt en de winkeliersvereniging zijn hier goede voorbeelden van. Ons restaurant is een echt buurtrestaurant, en veel vaste bezoekers komen uit het stadsdeel

Personeel

Zaal 100 kan zich slechts 3 fte permitteren. Er zijn twee vaste medewerkers voor coördinatie en techniek, elk 1 fte, en een bureaumedewerkster en een allround medewerker, elk 0,5 fte.

Vrijwillige Medewerkers

Het horecagedeelte, foyer en restaurant, wordt geheel door vrijwillige medewerkers verzorgd. Daarnaast zijn er vrijwilligers die meer specifieke taken verrichten zoals assistentie bij de theatertechniek, onderhoud aan technische installaties, algemeen onderhoudswerk en dergelijke. We willen graag benadrukken dat het echte vrijwilligers zijn, goed gemotiveerd, ze ontvangen geen enkele vergoeding, een drankje en hapje daargelaten. Voor het functioneren van Zaal 100 zijn deze vrijwilligers onmisbaar.

Project Professionalisering+

De toekenning van subsidiegelden voor professionalisering door het Amsterdams Fonds voor de Kunst en het Stadsdeel Westerpark heeft geleid tot een verbreding van de werkzaamheden van de vaste medewerkers, die elk een deel van de nieuwe taken die een dergelijk proces met zich meebrengt op zich hebben genomen. Het door het AFK gewenste beleid om de organisatie op het gebied van publiciteit en zakelijke kwesties te verstevigen is in de afgelopen periode integraal onderdeel van aanpak geworden. Deze taken worden naast de al bestaande werkzaamheden uitgevoerd, en verklaren dus ook de hoge werkdruk in de kleine organisatie. Eveneens in lijn met het Project Professionalisering is de passende en kwalitatieve verbreding van de programmering, vooral wat betreft programma’s met een educatieve component. Voorbeelden daarvan zijn de serie concerten van leerlingen van de HKU afdeling Media en Technologie, het multidisciplinaire Plotfarm, bestaande uit studenten aan kunst- muziek- mode- en dansopleidingen, de Brokkenfabriek waarin studenten onder leiding van gerenommeerde musici een programma samenstellen, en het Amsterdam Fringe festival – springplank voor jonge theatermakers.

Kunst & Zaken

Het Amsterdams Fonds voor de Kunst heeft een professionaliseringstraject bij bureau Kunst & Zaken gefaciliteerd. De ‘Expert-Programma’s’ van Kunst & Zaken dienen om kunstinstellingen hoogwaardige inhoudelijke begeleiding te geven bij het uitvoeren van een professionaliseringstraject. Hiertoe geven experts uit het bedrijfsleven advies aan kunstinstellingen, met name waar het gaat over zakelijke aspecten van de bedrijfsvoering in de kunsten en het ontwikkelen van een eenduidige visie. Zinvolle adviezen van Kunst & Zaken hebben onder andere geleid tot de nieuwe werkverdeling die de vaste krachten in staat stelt alle additionele taken op zich te nemen. Een analyse van de expert bracht eveneens aan het licht dat de feitelijke totstandkoming en uitvoering van een programma niet veel efficiënter kan worden ingericht:

“De unieke constructie die Zaal 100 hanteert door altijd een samenwerkingsverband aan te gaan met de partij die haar artistieke visie vertaald wil zien, heeft als consequentie dat taken die niet onmiddellijk met de daadwerkelijke voorstelling te maken hebben door die partij, die immers een inspanningsverplichting heeft, op zich worden genomen en daardoor geen extra belasting vormen voor de staf van Zaal 100.”

Naar inzicht van Kunst & Zaken is het aantal programma’s, zeker gerelateerd aan het aantal medewerkers, buitengewoon hoog. Dat de hoge kwaliteit desondanks gehandhaafd blijft is zeer bijzonder te noemen. Kunst & Zaken heeft geconstateerd dat het de personele bezetting van de staf erg krap is. De dagelijkse bedrijfsvoering wordt ermee gedekt, maar er is te weinig ruimte (tijd) voor extra’s, zoals het voorbereiden van jaarverslagen, jaarcijfers, aanvragen, intern overleg, het voeren van extra publicitaire acties, overleg met andere organisaties, etc. Er zou hiervoor 0,5 fte toegevoegd moeten worden aan de kantoormedewerker.

Terugblik 2009

Evenals in 2008 is het aantal activiteiten licht toegenomen, kwaliteit en diversiteit zijn gelijk gebleven, al zijn er wel wat accentverschuivingen. Het bezoek van de vaste programma-onderdelen Impro-Jazzcafé (wekelijks), Het Trytone Festival (tweewekelijks), het dichterscafé en het Brokken Festival (maandelijks) is vrijwel gelijk gebleven. De kwaliteit van deze programma’s is onverminderd hoog.

Enkele andere hoogtepunten en opmerkelijke gebeurtenissen: Op dinsdag 28 april 2009 bestond Zaal 100 op de kop af 25 jaar. Dit heugelijke feit is opgeluisterd met een concert van het zeer gewaardeerde jazz-ensemble Available Jelly. Op zich niets bijzonders, ware het niet dat Available Jelly ook al optrad op de openingsavond van Zaal 100, zaterdag 28 april 1984. Voor de gelegenheid was ook het 25 jaar oude repertoire uit de kast gehaald. Een uniek en historisch concert!

Deelname aan het Amsterdams Fringe Festival dat in navolging van het oorspronkelijke Fringe Festival in Edinburgh jonge theatermakers de kans geeft zich naast de gevestigde cultuur te bewijzen. Zaal 100 was een van de vele alternatieve locaties waar dit festival plaatsvond. Het heeft vijf goed bezochte voorstellingen opgeleverd en er is een nieuwe groep enthousiaste gebruikers aangeboord.

Deelname aan het jaarlijkse buurtfestival ¨Kijk op de Wijk¨ Voor deze gelegenheid hebben Corrie van Binsbergen, Aja Waalwijk van het dichterscafé, muzikanten van Trytone en de dinsdagavondjazz samen met de medewerkers van Zaal 100 een miniprogramma samengesteld waarmee we ons tussen alle kraampjes flink hebben onderscheiden.

Ook de Week van Ongehoord Geluid verdiend een eervolle vermelding. Een aantal vaste bespelers had de koppen bij elkaar gestoken om een gezamenlijk programma te maken met de nadrukkelijke bedoeling Zaal 100 nog meer op de kaart te zetten. In hun eigen woorden:

Zaal 100, het eigenzinnige cultuurpodium in de Staatsliedenbuurt bestaat 25 jaar. Het is van een low budget podium voor van alles en nog wat uitgegroeid tot een zeer levendig muziekpodium. Daar gebeurt het, daar ontmoeten jazzmusici uit binnen- en buitenland elkaar, daar ontstaat muziek. Als publiek zit je daar met je neus bovenop. De entree is er laag, zo ook de prijs van een drankje. Reden voor de vaste bespelers van Zaal 100 ruchtbaarheid aan al dat moois te geven en een week lang muziek te laten horen¨

De laatste akte van onze 25-jarig bestaansviering was een programma onder de naam Oud Nieuws. De oprichters van Zaal 100 en bespelers van het eerste uur hebben met de jonge garde die nu de artistieke dienst uitmaakt een programma samengesteld dat klonk als een klok. De oudjes kwamen met flash- en DVD presentaties, de jonkies speelden analoge muziek op apparatuur die ouder was dan zij zelf. Beslist geen nostalgisch geneuzel.

Tot slot willen we de aandacht vestigen op het Brokken Festival in het Bimhuis op 27 december. In een meer dan uitverkocht Bimhuis presenteerde Corrie van Binsbergen de hoogtepunten van de maandelijkse Brokkenconcerten in Zaal 100. De directe lijn die er loopt tussen een klein podium als het onze en een groot podium als het Bimhuis lijkt hiermee onomstotelijk vast te staan.

Aktiviteitenoverzicht

2008 2009
Jazzconcerten, bv. jazzcafé 48 48
Jazzfestivals, bv. Trytone festival 32 30
Bandjesavonden en andere ¨losse¨ concerten 25 12
Theater 6 14
Festivals zoals Monty Pagans Halloween Extravaganza 0 5
Uitvoeringen studenten conservatorium/HKU/diverse muziekscholen 6 16
Literaire activiteiten, bv. dichterscafé 14 11
Exposities 10 10
Moderne dans, bv. Rosie Wooff 0 11
Sociaal culturele activiteiten bv. benefieten 15 15
Workshops, Oktopedians en BrokkenFabriek 42 78
Kookdagen restaurant 57 102
Kraakspreekuur West 52 52
Totaal aantal activiteiten 307 404

Opvallend is de toename van het aantal activiteiten dat te koppelen is aan jongeren, educatie en talentontwikkeling, van 6 naar 16 uitvoeringen. Deze trend lijkt zich door te zetten, ook voor 2010 zijn er al nieuwe aanmeldingen op dit gebied, o.a. een eindexamenproject van het ROC. Alleen al in januari 2010 zijn er drie activiteiten die onder deze noemer vallen: twee uitvoeringen van de Hoge School voor de Kunst Utrecht (HKU) afdeling Kunst Media en Technologie, en een multidisciplinaire groep Plotfarm een samenwerkingsverband tussen verscheidene kunst opleidingen en conservatoria zoals voornoemde HKU.

Moderne dans is helemaal terug, van niets in 2008 naar 11 voorstellingen nu. Het aantal workshops is bijna verdubbeld. Naast alle voorstellingen en andere activiteiten zijn er 213 dagdelen gebruikt voor repetities en laboratoriumwerkzaamheden.

Bezoekcijfers

Er waren dit jaar 4245 betalende bezoekers, via vrijplaatsen en gratis voorstellingen 1843. Hoewel er in 2009 iets meer voorstellingen waren is het bezoek toch iets lager dan in 2008, toen waren het er respectievelijk 4599 en 2128. Dit verschil valt te verklaren door de verschuiving van drukbezochte concertavonden (80-100 bezoekers) naar theater- en dansvoorstellingen (30-50 bezoekers).

De Workshops van De Oktopedians en het Brokkenleerorkest hebben samen ongeveer 675 deelnemers getrokken, de openingen van exposities 200. De bezoekers van het restaurant, benefieten en informatieavonden zijn niet even nauwkeurig geteld als de bezoekers van de culturele activiteiten, maar dat zijn er ruim 5000. Al met al hebben een kleine 12.000 bezoekers de weg naar Zaal 100 weten te vinden.

Publiciteit

Het publiciteitsbeleid zoals opgezet in 2007 en 2008 wordt onverkort voortgezet en waar mogelijk uitgebreid. Vanzelfsprekend zijn er de affiches en brochures die maandelijks worden verspreid door professionele distributeurs en is er de goed bijgehouden website, pas vernieuwd en nu nog mooier. Er wordt optimaal gebruik gemaakt van gratis papieren en on-line agenda´s, en we weten de schrijvende pers steeds beter te vinden. We geven met enige regelmaat nieuwsbrieven uit en onze geautomatiseerde mailinglist functioneert goed. Onze naamsbekendheid en zichtbaarheid is ontegenzeggelijk toegenomen.

Financiën

Een van de speerpunten in de professionalisering was en is het vergroten van de eigen inkomsten. Kleine prijsverhogingen, een andere formule voor het restaurant en een groter aantal activiteiten hebben in ieder geval geleid tot zichtbaar toename:

  2008 2009
Recette 26.800,50 28.304,50
Zaalvergoeding door gebruikers 13.323,50 18.315,00
Repetities en Workshops 5.295,00 6.140,00
Barinkomsten 47.771,05 48.246,90
Totaal 93.159,05 99.006,40

Onze eigen inkomsten zijn dus gestegen met ruim 6 % gestegen van € 93159,05 naar € 99006,40. Net geen ton, jammer.

De resultaten van de in 2009 opgezette donateursaktie laten nog even op zich wachten, deze worden wellicht in het lopende jaar zichtbaar.

Tot Slot

Inhoudelijk loopt Zaal 100 beter dan ooit, en het was al niet slecht. Met de verschuiving van bandjesavonden naar theater en moderne dans is de gemiddelde kwaliteit zelfs nog iets toegenomen. Ook is er een duidelijke toename van activiteiten met een educatief karakter, dat was een van onze doelstellingen. Door een verbeterde organisatie zijn we in staat gebleken het aantal activiteiten te verhogen, en de inkomsten te doen toenemen.

Met 3 fte en een twintigtal vrijwillige medewerkers verzorgen we ruim vier voorstellingen per week, 78 muziekworkshops en 10 exposities per seizoen, laten we ruim 200 keer groepen repeteren, serveren we 5000 maaltijden. De barmedewerkers nemen onbezoldigd dik 250 bardiensten voor hun rekening. Met ons allen houden we de boel schoon en heel. We vragen ons soms in gemoede af: wie doet ons dat na? We zijn er trots op en hopen het nog lang te kunnen doen.

Vriendelijke groeten,

Hans Leeuw, voorzitter